Жаңалықтар

Дұрыс тамақтану өнімдерді саналы түрде таңдаудан басталады. Рационды пайдалырақ етудің ең қарапайым тәсілдерінің бірі – сатып алмас бұрын қаптамадағы ақпаратты мұқият оқу. Өнімдерді таңдағанда неге назар аудару керек? Құрамын оқыңыз. Құрамындағы ингредиенттер олардың мөлшерінің кему ретімен көрсетіледі. Бұл тізімнің басында тұрған компоненттердің өнімде ең көп мөлшерде болатынын білдіреді. Құрамы неғұрлым қысқа әрі түсінікті болса, өнімнің өнеркәсіптік өңдеу деңгейі соғұрлым төмен болады. Қанттың мөлшеріне назар аударыңыз. Егер қант, шәрбаттар немесе фруктоза ингредиенттер тізімінің басында тұрса, бұл өнімде қосылған қанттың көп екенін көрсетеді. Қантты шамадан тыс тұтыну семіздіктің, 2-типті қант диабетінің, жүрек-қан тамырлары ауруларының және тіс жегісінің даму қаупін арттырады. Қоспалары аз өнімдерді таңдаңыз. Дәм күшейткіштердің, бояғыштардың, хош иістендіргіштердің және консерванттардың көп болуы көбіне ультраөңделген өнімдерге тән. Мүмкіндігінше құрамы қарапайым әрі табиғи өнімдерге артықшылық беріңіз. Ұқсас өнімдерді салыстырыңыз. Сатып алмас бұрын бірнеше ұқсас өнімнің құрамын салыстырыңыз. Құрамында қант, тұз және жасанды қоспалар аз, сондай-ақ құрамы қарапайым әрі түсінікті өнімді таңдаңыз. Денсаулықтың пайдасына таңдау жасаңыз Күнделікті тамақтану рационының негізін көкөністер мен жемістер, тұтас дәнді өнімдер, сүт өнімдері, жұмыртқа, балық, майсыз ет, бұршақ тұқымдастар мен жаңғақтар құрауы тиіс. Құрамында қант, тұз және қаныққан майлар көп болатын тәтті газдалған сусындарды, кондитерлік өнімдерді, чипстерді, фастфудты және басқа да өнімдерді тұтынуды шектеңіз. Есіңізде болсын: өнімнің заттаңбасын мұқият оқуға небәрі бірнеше минут кетеді, бірақ бұл өзіңіз бен отбасыңыздың денсаулығы үшін дұрыс әрі пайдалы таңдау жасауға көмектеседі.   Сіздің жұмыс берушіңіз МӘСҚ –на аударым төлейтінін қалай білуге болады

Энергетикалық сусындар жасөспірімдер мен жастар арасында кеңінен танымал. Алайда оларды тұрақты түрде тұтыну денсаулыққа кері әсер етуі мүмкін. HBSC (2022) зерттеуінің деректеріне сәйкес, 11–15 жас аралығындағы жасөспірімдердің 20,5%-ы энергетикалық сусындарды тұрақты түрде тұтынады. Естеріңізге саламыз, 2025 жылдың қаңтар айынан бастап Қазақстан Республикасында 21 жасқа толмаған адамдарға энергетикалық сусындарды сатуға тыйым салынды. Бұл шара балалар мен жастардың денсаулығын қорғауға бағытталған. Энергетикалық сусындар несімен қауіпті? Энергетикалық сусындардың негізгі құрамына кофеин, қант, гуарана, таурин және басқа да сергіткіш заттар кіреді. Оларды тұрақты түрде тұтыну төмендегідей салдарға әкелуі мүмкін: -ұйқының бұзылуы, мазасыздық, ашушаңдық және күндізгі шаршау; -жүрек соғысының жиілеуі, артериялық қан қысымының жоғарылауы, жүрек ырғағының бұзылуы; -қант пен қышқылдың жоғары мөлшеріне байланысты тіс жегісі мен тіс кіреукесінің бұзылуы; -асқазанның шырышты қабығының тітіркенуі, қыжыл және іштің ауыруы; -бауыр мен бүйрекке қосымша жүктеме түсуі. Сонымен қатар, көлемі 0,5 литр болатын бір банка энергетикалық сусынның құрамында 10–13 шай қасық қант және 80–160 мг кофеин болуы мүмкін. Бұл 1–2 кесе қою кофедегі кофеин мөлшеріне сәйкес келеді. Энергетикалық сусындарды алкогольмен бірге тұтыну, сондай-ақ оларды қарқынды дене жүктемесінің алдында немесе ұйықтар алдында ішу аса қауіпті. Пайдалы баламалар Сергектік пен жақсы көңіл күйді сақтау үшін: -ұйқы режимін сақтау; -жеткілікті мөлшерде су ішу; -күнделікті рационға жаңа піскен жемістер мен жидектерді енгізу; -тұрақты түрде дене белсенділігімен айналысу; -күн тәртібі мен демалысты тиімді жоспарлау ұсынылады. Өз денсаулығыңызды және балаларыңыздың денсаулығын қорғаңыз! Пайдалы әдеттерді саналы түрде таңдау денсаулықты сақтауға, еңбекке қабілеттілікті арттыруға және өмір сапасын жақсартуға көмектеседі.   Қызметкерлер үшін М Ә МС-ға аударымдар мен жарналар

Егер сізде міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру (МӘМС) жүйесінде сақтандырылған мәртебесі болмаса, жоспарлы медициналық көмекті, оның ішінде операцияларды, мәртебені қалпына келтіргеннен кейін алуға болады. Сақтандырылған мәртебесі соңғы немесе алдағы 12 ай үшін жарналар немесе аударымдар бойынша үздіксіз төлемдер болған жағдайда беріледі. Егер сіз бұрын жарна төлемеген болсаңыз және азаматтардың жеңілдік санаттарына жатпасаңыз, онда ең тиімді нұсқа – алдағы 12 айға жарналарды төлеу. Бұл сізге сақтандырылған мәртебесін алуға және бір жыл бойы МӘМС жүйесінде медициналық көмекті пайдалануға мүмкіндік береді. 2026 жылы жарна мөлшері әр ай үшін 4 250 теңгені құрайды. Назар аударыңыз: төлем жасалғаннан кейін «Азаматтарға арналған үкімет» КЕАҚ-та төлемдерді өңдеу 3 банктік күнге дейін созылады. Өңдеу аяқталғаннан кейін сізге сақтандырылған мәртебесі беріледі, содан кейін МӘМС жүйесінде медициналық көмек алу қолжетімді болады.   Дербес төлеушілер үшін МӘМС жарналары

Энтеровирустық инфекция (Enterovirus infection) - энтеровирустардан туындайтын аурулар тобы. Инфекцияның көзі - науқас адам немесе вирус тасымалдаушы. Жұғу ауа-тамшылы, жанасу-тұрмыстық және нәжіс-ауыз жолдары арқылы жүреді, көбінесе ластанған қол, су және тұрмыстық заттар арқылы таралады. Негізгі симптомдар Ауру әртүрлі түрде өтуі мүмкін - жеңіл түрлерден бастап айқын көріністерге дейін. Ең жиі кездесетін симптомдар: -ене температурасының көтерілуі; -әлсіздік, жалпы әлсіздік; -тамақтың ауыруы, мұрынның бітелуі; -теріде бөртпе; -іштің ауыруы, жүрек айну немесе құсу; -бас ауруы. Кей жағдайларда жүйке жүйесі, жүрек немесе көз зақымданатын ауыр түрлері дамуы мүмкін. Айқын белгілер пайда болған жағдайда медициналық көмекке жүгіну қажет. Алдын алу Жұқтыру қаупін азайту үшін: -қолды сабынмен мұқият жуу; -тек қауіпсіз ауыз суын пайдалану; -жеміс-жидек пен көкөністі жуу; -науқас адамдармен байланыстан аулақ болу; -үй-жайды үнемі ылғалды тазалау және желдету. Дәрігерге қашан жүгіну керек Дәрігерге жүгіну қажет, егер: -жоғары температура түспесе; -қызбамен бірге бөртпе пайда болса; -қатты бас ауруы, құсу болса; -сусыздану белгілері байқалса; -жалпы жағдай нашарласа. Энтеровирустық инфекцияға күдік болса, өздігінен емделмеу және уақытылы емханаға жүгіну маңызды. Өз денсаулығыңызды және балаларыңыздың денсаулығын сақтаңыз!   МӘМС -ТІҢ НЕГІЗГІ АРТЫҚШЫЛЫҚТАРЫ   Даму М ед АЖ көлік құралын басқаруға рұқсат беру туралы анықтама беру .

Инсульт пен инфаркт жүрек-қан тамырлары жүйесінің ең ауыр ауруларының бірі болып қала береді. Алайда көптеген жағдайда олардың дамуының алдын алуға болады, егер өз денсаулығыңызға дер кезінде көңіл бөліп, қарапайым алдын алу шараларын сақтасаңыз. Инсульт пен инфаркттың даму қаупін қалай азайтуға болады? -артериялық қан қысымын үнемі бақылаңыз; -профилактикалық медициналық тексерулерден тұрақты түрде өтіп тұрыңыз; -темекі шегуден бас тартып, алкогольді тұтынуды шектеңіз; -дұрыс тамақтану қағидаларын ұстаныңыз: тұзды, қантты және майлы тағамдарды тұтынуды азайтыңыз; -күн сайын дене белсенділігіне уақыт бөліңіз; -қандағы қант пен холестерин деңгейін бақылаңыз; -созылмалы күйзелістен аулақ болып, ұйқы режимін сақтаңыз. Төмендегі белгілер пайда болған жағдайда дереу медициналық көмекке жүгініңіз: -кенеттен әлсіздік; -беттің, қолдың немесе аяқтың ұюы; -сөйлеудің бұзылуы; -кеуде тұсының қатты ауыруы немесе қысылу сезімі; -ентігу; -бас айналу немесе есінен тану. Есте сақтаңыз: профилактика, қауіп факторларын уақтылы анықтау және дәрігерге ерте жүгіну ауыр асқынулардың даму ықтималдығын едәуір төмендетіп, денсаулық пен өмірді сақтауға көмектеседі.   ЕАЭО - дан (Армения, Ресей, Беларусь, Қырғызстан) , шетелдіктерге, еңбек мигранттары на  арналған   медициналық   көмектің көле мімен пайдалана алады.

1-қадам. Емханаға тіркелгеніңізді тексеріңіз. Алғашқы медициналық-санитарлық көмек көрсететін медициналық ұйымдардың біріне тіркелгеніңізге көз жеткізіңіз. Емхананың немесе клиниканың Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорының жеткізушісі болуы маңызды. 2-қадам. Учаскелік дәрігердің қабылдауына жазылыңыз. Емханаға жоспарлы түрде барар алдында учаскелік дәрігердің қабылдауына алдын ала жазылуды ұмытпаңыз. 3-қадам. Қажетті жолдамаларды алыңыз. Қабылдау барысында учаскелік дәрігер денсаулық жағдайыңызды бағалап, медициналық көрсетілімдер болған жағдайда сізді зертханалық талдауларға, диагностикалық тексерулерге немесе бейінді маманның кеңесіне жолдайды. Бұл қызметтердің барлығы медициналық көрсетілімдер болған жағдайда МӘМС аясында қосымша ақысыз көрсетіледі. Тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемінің тізбесі

Неліктен ішу режимін сақтау маңызды? Су – тіршілік үшін аса қажет: ол дене температурасын реттейді, зат алмасуға қатысады, токсиндерді шығарады, жүректің, мидың және ас қорыту мүшелерінің жұмысын қолдайды. Тіпті жеңіл сусызданудың өзі зейінге, көңіл күйге және дене белсенділігіне әсер етуі мүмкін. Күніне қанша су ішу керек? Ересек адамның орташа тәуліктік қажеттілігі – дене салмағының әрбір 1 кг-на 30–40 мл су, бұл тәулігіне шамамен 1,5–2,5 литр сұйықтықты құрайды. Бұл мөлшерге тек су ғана емес, сондай-ақ сусындар мен тағам құрамындағы сұйықтық та кіреді. Нені және қалай ішу керек? -күні бойы қатты шөлдеуді күтпей, тұрақты түрде ішу; -таңды аш қарынға бір стақан су ішуден бастау; -таза ауыз суға, шөп шайларына, морстарға, сұйылтылған табиғи шырындарға басымдық беру; -тәтті газдалған сусындардан, энергетикалық сусындардан, сондай-ақ кофеин мен алкогольді шамадан тыс тұтынудан аулақ болу, өйткені олар сусыздануды тудыруы мүмкін.   Ішу режимі – әсіресе жазда, дене жүктемесі кезінде және ыстықта, өзіңді жақсы сезіну, денсаулық пен жұмысқа қабілеттілік үшін қарапайым, бірақ өте маңызды әдет.   Әлеуметтік маңызы бар аурулар санатына не кіреді және олар қалай қаржыландырылады

Ұлттық қоғамдық денсаулық сақтау орталығының мамандары қарбызды сатып алу және тұтыну кезінде бірқатар қарапайым, бірақ маңызды қағидаларды сақтауды ұсынады. Ең алдымен, қарбызды сатып алу кезінде сатушыдан өнімнің тағам өнімдеріне белгіленген гигиеналық талаптарға сәйкестігі туралы декларациясының болуын талап ету қажет. Бұл сатылатын өнімнің қауіпсіз екеніне көз жеткізуге мүмкіндік береді. Сондай-ақ сарапшылар кесілген қарбызды сатып алмауға және сатушыдан жемісті сол жерде кесіп беруді сұрамауға кеңес береді. Тұтынар алдында қарбызды ағынды судың астында мұқият жуу қажет. Сонымен қатар, оны кесер алдында және тұтынар алдында қолды міндетті түрде жуу керек. Егер қарбыз толық желінбесе, оның қалған бөлігін тиісті жағдайларда, мүмкіндігінше тоңазытқышта сақтау ұсынылады. Осы ұсынымдарды сақтау тағамнан болатын аурулардың қаупін төмендетуге ықпал етеді және қарбызды тұтыну кезінде қауіпсіздікті қамтамасыз етуге көмектеседі.   Сақтандырылған азаматтар   МӘМС  бойынша ЭКО- ға сене ала ма